Wat betekent ‘Vlaams’?

Het woord ‘Vlaams’ kan naar verschillende dingen verwijzen. Het wordt gebruikt voor alles wat met Vlaanderen te maken heeft, maar ook voor de manier waarop mensen in Vlaanderen Nederlands spreken. Daardoor kan de betekenis afhangen van de context.

Vlaams is geen aparte officiële taal

De officiële taal in Vlaanderen is het Nederlands. Dat is dezelfde standaardtaal die ook in Nederland wordt gebruikt, al zijn er verschillen in woordkeuze, uitspraak en uitdrukkingen. In Vlaanderen hoor je bijvoorbeeld vaak woorden als goesting, kuisen en plezant. In Nederland gebruikt men daarvoor doorgaans andere woorden.

De term ‘Vlaams’ wordt in het dagelijkse taalgebruik geregeld gebruikt als synoniem voor Belgisch-Nederlands of voor de omgangstaal in Vlaanderen. Taalkundig gezien bestaat er echter niet één afzonderlijke standaardtaal die ‘Vlaams’ heet.

Van dialect tot standaardtaal

Wie door Vlaanderen reist, merkt al snel dat de gesproken taal sterk kan verschillen van streek tot streek. Er bestaan heel wat dialecten, zoals West-Vlaams, Oost-Vlaams, Brabants en Limburgs. Die dialecten hebben elk hun eigen klanken, woorden en uitdrukkingen. Soms kan een dialect voor iemand uit een andere streek moeilijk te verstaan zijn.

Tussen dialect en standaardtaal ligt de informele omgangstaal. Die wordt vaak tussentaal genoemd en klinkt in veel situaties natuurlijker dan formeel Standaardnederlands. Hoe sterk iemand dialect spreekt, hangt onder meer af van de regio, de situatie en de persoonlijke voorkeur.

Een taal met regionale kleur

De Vlaamse varianten van het Nederlands geven de taal een herkenbare regionale kleur. Uitdrukkingen en woorden uit Vlaanderen zijn intussen ook buiten de landsgrenzen bekend. Tegelijk blijft Standaardnederlands belangrijk in onder meer het onderwijs, de overheid, de media en formele communicatie.

‘Vlaams’ is dus meer dan één manier van spreken. Het verwijst naar een rijke verzameling dialecten, regionale accenten en typisch Vlaamse woorden, binnen het bredere Nederlandse taalgebied. Die verscheidenheid maakt de taal in Vlaanderen levendig en herkenbaar.

 

Vlaams voor elke dag: 8 tips om plezant uit de hoek te komen

1. Gebruik ‘goesting’ voor zin of trek.
2. Zeg ‘amai’ om verbazing uit te drukken.
3. ‘Alstublieft’ klinkt beleefd in winkels.
4. ‘Merci’ is heel gewoon als bedankje.
5. Gebruik ‘seffens’ voor ‘straks’.
6. ‘Plezant’ betekent leuk of fijn.
7. Let op
8. Schrijf standaardtaal in formele teksten.

Gebruik ‘goesting’ voor zin of trek.

Gebruik goesting als je in het Vlaams ‘zin’ of ‘trek’ bedoelt. Je kan bijvoorbeeld zeggen: “Ik heb goesting in frietjes” of “Heb je goesting om mee te gaan?” Het woord klinkt informeel en is typisch voor het dagelijkse taalgebruik in Vlaanderen.

Zeg ‘amai’ om verbazing uit te drukken.

Wil je in het Vlaams verbazing uitdrukken? Dan kan je amai zeggen. Het woord past bij allerlei verrassende situaties: “Amai, wat een mooi uitzicht!” of “Amai, dat had ik niet verwacht.” De toon maakt vaak duidelijk of je verbaasd, onder de indruk of zelfs een beetje bezorgd bent.

‘Alstublieft’ klinkt beleefd in winkels.

In Vlaamse winkels klinkt ‘alstublieft’ beleefd en vriendelijk. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je iets aanreikt, iets vraagt of een aankoop afrondt: “Een brood, alstublieft.” Het woord past zowel in formele als alledaagse situaties en helpt om je boodschap net dat tikkeltje hoffelijker te maken.

‘Merci’ is heel gewoon als bedankje.

In Vlaanderen is merci een heel gewoon en informeel bedankje. Je hoort het in allerlei dagelijkse situaties, bijvoorbeeld wanneer iemand de deur voor je openhoudt of je een handje helpt. Het woord klinkt vriendelijk en spontaan; in formelere situaties kan je ook dank u of bedankt gebruiken.

Gebruik ‘seffens’ voor ‘straks’.

Een typisch Vlaams woord is seffens. Je gebruikt het vaak in de betekenis van ‘straks’ of ‘binnenkort’, bijvoorbeeld: “Ik bel je seffens terug.” In Nederland klinkt ‘seffens’ minder vertrouwd; daar zegt men meestal “Ik bel je straks terug.”

‘Plezant’ betekent leuk of fijn.

‘Plezant’ betekent ‘leuk’ of ‘fijn’ en is een typisch Vlaams woord dat je vaak in informele gesprekken hoort. Je kan bijvoorbeeld zeggen: “Het was plezant op het feest” of “We hadden een plezante namiddag.” Het woord geeft een warme, spontane toets aan je zin en klinkt voor veel Vlamingen heel vertrouwd.

Let op

Let op is een veelgebruikte uitdrukking in Vlaanderen. Je gebruikt ze om iemand te waarschuwen of erop te wijzen dat die aandachtig moet zijn, bijvoorbeeld: “Let op, de vloer is nat.” Afhankelijk van de context kan het dus zowel “pas op” als “hou hier rekening mee” betekenen.

Schrijf standaardtaal in formele teksten.

Schrijf standaardtaal in formele teksten, zoals zakelijke e-mails, sollicitatiebrieven en officiële documenten. Zo is je boodschap duidelijk voor een breed publiek en komt ze verzorgd en professioneel over. Typisch Vlaamse woorden en uitdrukkingen zijn prima in informele gesprekken, maar kies in formele communicatie bij voorkeur voor de Nederlandse standaardtaal.